Çin Devlet Başkanı Şi: ABD ile yeni bir ticaret düzenlemesinde anlaştık

Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan duyuruda, Devlet Başkanı Şi Cinping'in ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray'da bir araya geldiği belirtildi.

Görüşmelerde, her iki ülkenin ekonomi ve ticaret heyetleri arasında yeni bir ortak düzenleme konusunda mutabakata varıldığı açıklandı. Şi, bu gelişmenin iki ülke halkları, sanayi ve küresel ekonomi açısından olumlu bir gelişme olduğunu ifade etti.

İş birliğinin karşılıklı bir süreç olduğunu dile getiren Şi, Çin ile ABD arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin istikrarının, iş birliği konularının genişletilmesi ve sorunların azaltılması ile mümkün olacağını vurguladı.

ABD ve Çin arasındaki ilişkiler, Trump'ın ikinci döneminde artan tarife oranları ve teknoloji yasakları ile birlikte, Çin'in nadir toprak elementleri üzerindeki kontrolünü pekiştirmesi nedeniyle çeşitli anlaşmazlıklarla doluydu. Ekim 2025'te yapılan bir toplantıda, iki taraf anlaşmazlıkları gidermek için geçici bir uzlaşmaya vardı.

Yeni yapılan görüşmelerde, 10 Kasım'da sona erecek geçici uzlaşmanın süresinin Ocak 2027'ye kadar uzatılması kararlaştırıldı. Şi, yapay zeka alanında iki büyük güç olan Çin ve ABD'nin rekabet ve iş birliğini bir arada yürütebileceğini belirtti. Bu bağlamda, her iki tarafın birbirlerine karşı savunma pozisyonu almak yerine, güçlü yönlerini ön plana çıkarması gerektiğini ifade etti.

Yapay zeka güvenliği zirvesinde önemli konular arasında yer alıyor. İki ülkenin, yapay zekanın potansiyel tehditlerine karşı bilgi paylaşımı yapması ve erken uyarı sistemleri geliştirmesi bekleniyor. Ancak, ABD'nin yapay zeka güvenliğine yönelik riskleri kontrol etme yaklaşımı ile Çin'in küresel yapay zeka yönetimi oluşturma konusundaki hedefleri arasında farklar bulunuyor.

Ayrıca, ABD'li yapay zeka şirketleri, Çinli firmaların veri çalmak için 'damıtma' yöntemini kullandığını öne sürerek, Washington yönetiminden bu durumu engelleyecek önlemler almasını talep ediyor.

Tayvan meselesine de değinen Şi, bu konunun ulusal birliği ve toprak bütünlüğü açısından kritik olduğunu vurguladı. Washington yönetimine, Tayvan’ın bağımsızlığı konusundaki duruşu gözden geçirme çağrısı yaptı. Tayvan, 1949'dan beri fiili bir bağımsızlık sürdürmekte, ancak Çin yönetimi bunu tanımamaktadır. Pekin, 'tek Çin' ilkesini savunarak, Tayvan'ın uluslararası alanda tanınmasına karşı çıkmakta ve tanıyan ülkelerden diplomatik ilişkilerini kesmesini istemektedir.

Son yıllarda Çin, Tayvan üzerindeki askeri baskısını artırırken, Tayvan da ABD'den aldığı yeni silah sistemleri ile savunmasını güçlendirmeye çalışıyor. İki lider ayrıca, Orta Doğu, Ukrayna ve Kore Yarımadası'ndaki uluslararası krizler hakkında da bilgi alışverişinde bulundu.

Şi, ABD ve İran arasındaki sorunların diyalog ve müzakere ile çözülmesi gerektiğini savunarak, tüm ülkelerin egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini ifade etti. Gerilimlerin azaltılmasında yapıcı bir rol üstlenmeye hazır olduklarını belirtti.

Öte yandan, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın karşılık vermesi, Orta Doğu'da enerji ticaretini etkileyen kesintilere yol açtı. Bu durum, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan sıkıntılarla birlikte küresel ölçekte hissedilmektedir. Ayrıca, Washington'un Rusya ve İran'a yönelik yaptırımlarını artırması, Çin ile yapılacak görüşmelerin ekonomik boyutunu da etkileyebilecek bir durum olarak öne çıkıyor.