Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadelede Yapay Zeka Dönemi Başlıyor

Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) doğrultusunda kayıt dışılıkla mücadelede etkinliği artırmak için önemli adımlar atmayı planlıyor. Bu çerçevede, dijital dönüşüm fırsatlarından yararlanarak denetim süreçlerini güçlendirmek hedefleniyor.

Kayıt dışı ekonomik faaliyetlerle mücadele, yapay zeka ve büyük veri teknolojilerinin sağladığı imkanlarla desteklenecek. Risk analizi çalışmaları, tüm ilgili tarafların katılımıyla yürütülerek, vergisel hataların en aza indirilmesi sağlanacak.

Büyük veriler üzerinde gerçekleştirilecek analizlerle sektörel ve finansal riskler değerlendirilecek ve elde edilen sonuçlar ilgili kurumlarla paylaşılacak. Ayrıca, kayıt dışı istihdam ve ücretle mücadele amacıyla veri odaklı denetim faaliyetleri artırılacak.

Kayıt dışı ekonominin daha iyi ölçülmesi, vergi açıklarının hesaplanması ve politika geliştirme süreçlerine destek sağlaması için gerekli analiz altyapısı güçlendirilecektir. Bu bağlamda, vergi ihbarları için yapay zeka destekli İhbar İşleme Sistemi (VDK-İHS) projesi devreye alınacak.

Dijital ekonomi ve yeni iş modelleri doğrultusunda ortaya çıkan iktisadi faaliyetler için kayıt altına alma uygulamaları geliştirilecek. Vergi denetimlerinde ise üçüncü taraf verilerden faydalanılarak, işlemlerin doğruluğu tespit edilecek ve riskli sektörler ile mükellefler için farklı denetim teknikleri uygulanacak.

Kayıt dışılıkla mücadelede, çeşitli yüksek teknolojili izleme sistemleri tarafından sağlanan veriler kullanılacak. Bu sistemler arasında Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS), Kıymetli Maden Takip Sistemi (KMTS) ve Bandrollü Ürün İzleme Sistemi (BÜİS) gibi yapılar yer alıyor.

Daha önceki uygulamalara ek olarak, Hazine ve Maliye Bakanlığı, sahte faturalarla mücadele için yapay zeka destekli KAŞİF uygulamasını devreye alarak, günde 4 milyon mükellefi analiz etmeye başladı. Bu uygulama, sahte belge düzenleyenleri otomatik olarak takip ederek riskli durumları tespit ediyor.

Ayrıca, Vergi Denetim Kurulu tarafından geliştirilen yeni Bilinç Platformu, mükelleflerin olası vergisel risklerini denetim süreci başlamadan önce görmelerini sağlayacak. Bu sistem, mükelleflere kendi durumlarını değerlendirme ve düzeltme fırsatı sunacak.

Yapılan açıklamalara göre, bu yeni sistemin amaçları arasında vergi denetim maliyetlerini azaltmak ve şeffaf bir yapı oluşturmak bulunuyor. Mükellefler, yapay zeka destekli analizlerle riskleri önceden belirleyerek gerekli önlemleri alabilecek.