Netanyahu'nun New York Seyahati Rota Tartışmalarına Neden Oldu

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na katılmak amacıyla ABD'ye düzenleyeceği ziyaret, New York'a ulaşmadan önce rota sorunlarıyla gündeme geldi.

Netanyahu'nun resmi uçağı Wing of Zion, 24 Eylül'de İsrail'den New York'a doğru yola çıktı. Uçağın, güvenlik nedenleri dolayısıyla İsrail'in güneyindeki bir hava üssünden kalktığı bildirildi.

Ancak Netanyahu'nun New York'a hangi güzergahı izleyeceği, hangi hava sahalarından geçeceği ve uçağın iniş yapacağı nokta ile ilgili bazı dikkat çekici gelişmeler yaşandı.

İsrail medyasında yer alan haberlere göre, Netanyahu'nun uçağının alışıldık New York JFK Havalimanı yerine New Jersey'deki Newark Liberty Havalimanı'na veya bir askeri havaalanına inmesi planlanıyor.

Değişikliğin nedenleri arasında, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'nin Netanyahu'ya yönelik eleştirileri ve JFK Havalimanı'nda güvenlik ve koordinasyon konusundaki endişeler bulunuyor.

Netanyahu'nun ziyaretinin birkaç saatle sınırlı olacağı, New York'ta kalmayacağı ve BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasının ardından doğrudan İsrail'e döneceği de ifade ediliyor. Ayrıca, Teksas'ta Elon Musk ile yapılması planlanan buluşmanın da iptal edildiği kaydedildi.

Bu durum, Netanyahu'nun ABD ziyaretinin, diplomatik temaslarla dolu bir programdan sadece BM kürsüsünde yapacağı konuşmaya ve ardından ülkesine dönmeye dönüştüğünü gösteriyor.

Güzergah belirsizlikleri, Kanada'dan gelen bir gelişme ile daha da karmaşık hale geldi. Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, Netanyahu'nun uçağının Kanada hava sahasından geçip geçmeyeceği konusunda bilgi talep ettiğini duyurdu. Anand, New York'taki BM Genel Merkezi önünde yaptığı açıklamada, daha önce bu konuda kendisinde bilgi bulunmadığını belirtti.

Kanada Başbakanı Mark Carney, Netanyahu'nun ülkeye girmesi durumunda Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından çıkarılan tutuklama emri gereği gözaltına alınabileceğini ifade etmişti. Bu nedenle, Netanyahu'nun New York yolculuğunda Kanada hava sahasını kullanıp kullanmayacağı, ayrı bir diplomatik mesele haline geldi.

Netanyahu için bu durum ilk kez yaşanmıyor. Daha önce, 2025 yılındaki New York seyahatinde de uçağı normal güzergahı yerine Akdeniz üzerinden çok daha uzun bir rota izlemişti. Uçuş takip verilerine göre, bu sefer Yunanistan ve İtalya hava sahalarını kullanarak Cebelitarık Boğazı'na yönelmiş ve Atlantik üzerinden ABD'ye ulaşmıştı. Bu rota, uçuşu yaklaşık 600 kilometre uzatmıştı.

Bu tercihin, UCM'nin Netanyahu hakkında çıkardığı tutuklama emri nedeniyle Avrupa hava sahalarından kaçınma kaygılarıyla bağlantılı olduğu öne sürülüyor. Fransa'nın Netanyahu'nun uçağının hava sahasını kullanmasına izin vermesine rağmen, bu iznin kullanılmadığı da belirtiliyor.

UCM, Kasım 2024'te Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında Gazze'deki savaş kapsamında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlamalar nedeniyle tutuklama emri çıkarmıştı. Mahkeme, Netanyahu'nun bu suçlarla ilgili cezai sorumluluğuna dair makul gerekçeler olduğunu ifade etmişti. İsrail ise bu suçlamaları reddederek UCM'nin yetkisini sorguluyor.

Bu hukuki süreç, Netanyahu'nun uluslararası seyahatlerini de tartışma konusu haline getirirken, New York'taki programı da tartışmalı bir hale getirdi. New York Belediye Başkanı Mamdani, UCM tarafından çıkarılan tutuklama emrinin uygulanması gerektiğini savunarak Netanyahu'yu sert bir dille eleştirdi. Ancak Mamdani, bu tutuklama emrini tek başına uygulama yetkisi olmadığını da kabul etti.

Tüm bu gelişmelerin ardından Netanyahu'nun ABD programı oldukça daraldı. İsrail medyasına göre, Netanyahu'nun perşembe günü New York'a ulaşması, BM Genel Kurulu'nda konuşması ve aynı gün İsrail'e dönmesi planlanıyor. Trump ile görüşme de programda yer almıyor. Yine, Teksas'taki Elon Musk ile yapılması beklenen görüşmenin iptal edilmesi ve New York'taki konaklamanın kaldırılmasıyla Netanyahu'nun ABD ziyareti neredeyse tamamen BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasına indirgenmiş durumda.

Netanyahu, BM kürsüsünde İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarını savunacağını ve kendisine yöneltilen eleştirilere yanıt vereceğini ifade etti. Ayrıca, Mamdani'ye yönelik eleştirilerini de BM konuşmasında gündeme getirmeyi planlıyor.